DEV4

SYMPHONY OF SENSES​​

05                                       2025-2026

In deze module leggen we de focus op sound design, feedback en licht binnen interactieve installaties. We onderzoeken hoe deze elementen de beleving van de gebruiker versterken en hoe ze samen de fysieke ruimte transformeren tot een immersieve en responsieve omgeving.

SYMPHONY OF SENSES

PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK

01

01

PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK

INVISIBLE UI

  • Interfaces zonder schermen (VUI).

  • Cognitieve belasting verminderen door audio.

  • Emotionele impact: Geluid vs. Tekst.

  • Feedback-loops: Actie -> Signaal -> Bevestiging.

  • bv. een 'ping' wordt sneller verwerkt dan het lezen van "Bestand verzonden"

01

PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK

  • Interfaces zonder schermen (VUI).

  • Cognitieve belasting verminderen door audio.

  • Emotionele impact: Geluid vs. Tekst.

  • Feedback-loops: Actie -> Signaal -> Bevestiging.

  • bv. een 'ping' wordt sneller verwerkt dan het lezen van "Bestand verzonden"

01

PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK

POWER OF SOUND DESIGN

  • Gebruik van geluid om een ervaring te versterken
  • Niet alleen muziek:
    • omgevingsgeluid (ambience)
    • effecten (SFX)
    • stilte (!)

Geluid bepaalt hoe we iets voelen, niet alleen hoe we het horen.

01

PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK

POWER OF SOUND DESIGN

Waarom is geluid zo krachtig?

  • Werkt direct op emotie
  • Onbewust effect
  • Stuurt aandacht

Horrorfilm zonder geluid = niet eng

Winkel zonder muziek = ongemakkelijk

Game zonder sound effects = vlak 

01

PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK

POWER OF SOUND DESIGN

Geluid = Emotie sturen

  • Tempo → spanning vs rust
  • Volume → intensiteit
  • Toon → sfeer (donker vs vrolijk)
  • Hoge tonen = spanning
  • Lage tonen = dreiging 

01

PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK

EARCONS VS AUDITORY ICONS

  • Auditory Icons: Metaforen uit de echte wereld (bijv. de prullenbak).

  • Earcons: Abstracte melodieën (bijv. het Intel-deuntje).

  • Skeuomorfisme in geluid.

  • Herkenbaarheid en leercurve.

01

PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK

HAPTIC - FEELING CONFIRMATION

  • Micro-vibraties (Haptic Engines).

  • Textuur simuleren op een glazen scherm.

  • Synchronisatie tussen "voelen" en "horen".

  • Het gevaar van 'ghost vibrations'.

Trillingen zonder geluid voelen vaak mechanisch aan terwijl met geluid het aanvoelt als een fysieke knop.

01

PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK

INCLUSION & ACCESSABILITY (A11y)

Hoe weet een blinde gebruiker dat een batterij bijna leeg is zonder tekst?

  • Geluid als vervanger voor zicht.

  • Schermlezers en sonificatie van data.

  • Vermijden van audio-overload voor neurodivergente gebruikers.

  • De "Mute" mindset: Wat als het geluid uit staat?

01

PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK

ETHICS OF ALERTING

De meeste mensen hebben hun WhatsApp op stil staan. Wat zegt dat over ons huidige sound design?

  • Alarmmoeheid (Alarm Fatigue) in de zorg.

  • De irritatiefactor van opdringerige notificaties.

  • Dark patterns: Geluid gebruiken om verslaving te stimuleren (casino-effect).

  • "Quiet Design" principes.

  • Audio-clutter (irritatie)
  • Context-Awareness
  • Functional Value Loss

SYMPHONY OF SENSES

LIGHT & COLOR

02

02

LIGHT & COLOR

LIGHT AS COMMUNICATION

  • Statusindicatoren (LEDs op hardware).

  • Ambient light als perifere informatie.

  • De psychologie van lichtintensiteit.

  • Focus sturen met lichtaccenten.

Perifere informatie: Informatie die subtiel meespeelt rond je ervaring/beslissing.

02

LIGHT & COLOR

COLOR CODE IN FEEDBACK

  • Rood/Groen/Blauw: De standaardtaal van systemen.

  • Culturele verschillen in kleurperceptie.

  • Kleurenblindheid en redundantie (Licht + Vorm).

  • Pulserend licht vs. constant licht.

Waarom knippert een rood licht dwingender dan een constant rood licht?

02

LIGHT & COLOR

SYNERGY - LIGHT + SOUND

  • Cross-modale perceptie (het McGurk-effect).

  • Versterken van de boodschap door dubbele feedback.

  • Timing: De milliseconden-regel tussen licht en geluid.

  • Case: De laadpaal voor elektrische auto's.

Wanneeer het licht en geluid niet exact synchroon lopen, krijgt de gebruiker wantrouwen in het systeem.

02

LIGHT & COLOR

ATMOSPHERE & STORYTELLING

  • Lichtscènes in smart homes.

  • Branding door middel van licht-identiteit.

  • Narrative lighting in games en installaties.

  • Van functioneel naar emotioneel licht.

Hoe verandert de 'vibe' van een ruimte als het licht langzaam warm-oranje wordt terwijl er zachte jazz start?

02

LIGHT & COLOR

MOOD SWITCH

Ontwerp lichtfeedback voor een mediatie-app.

  • Welke kleur? Welke transitie (fade/snap)?

  • Hoe reageert het licht op de ademhaling van de gebruiker?

SYMPHONY OF SENSES

LAYERED SOUNDSCAPES & MIXING

03

03

LAYERED SOUNDSCAPES

LAYERED SOUNDSCAPE

Wat is een Layered Soundscape?

  • Definitie: Meerdere audiobronnen die gelijktijdig spelen.

  • Het verschil tussen een 'opname' en een 'systeem'.

  • Non-lineaire audio (interactiviteit).

  • Verticale compositie.

03

3 LAYERS OF AUDIO

  1. Background (Ambient): De constante sfeer (ruis, wind, muziek).

  2. Midground (Activity): Interactie-geluiden van de omgeving.

  3. Foreground (Feedback): Directe UI-geluiden voor de gebruiker.

LAYERED SOUNDSCAPES

03

DYNAMIC MIXING

  • Prioriteiten stellen in de mix.

  • "Audio Ducking": De muziek gaat zachter als de navigatiestem praat.

  • Real-time filtering (bijv. geluid wordt doffer als je 'onder water' gaat in een game).

  • Volumebeheer en balans.

Waarom is het irritant als alle lagen even hard staan?

LAYERED SOUNDSCAPES

03

SPATIAL AUDIO

  • Plaatsing van geluid in een 360-graden veld.

  • Head-related transfer function (HRTF).

  • Afstand en galm (Reverb) simuleren.

  • De rol van spatial audio in VR en AR.

LAYERED SOUNDSCAPES

03

TECHNICAL IMPLEMENTATION

  • Tools: FMOD, Wwise, of Web Audio API.

  • Trigger-points: Wanneer start welke laag?

  • Randomisatie: Variatie aanbrengen om herhaling te voorkomen.

  • Asset management: Kwaliteit vs. Bestandsgrootte.

LAYERED SOUNDSCAPES

03

AIRPORT OF THE FUTURE

  • Hoe mixen we omgevingsgeluid, belangrijke omroepen en persoonlijke feedback?

  • Gebruik van gericht licht om mensen naar de gate te leiden.

  • Haptische feedback op de boardingpass op je watch.

LAYERED SOUNDSCAPES

03

AIRPORT OF THE FUTURE

LAYERED SOUNDSCAPES

SYMPHONY OF SENSES

MY EXPERIENCE

04

04

LAYERED SOUNDSCAPES

IMPLEMENT

Denk na over de volgende vragen voor jouw project:

  1. Welke Audio (Sound Design) gebruik je?

  2. Welke Haptische Feedback (Trilling) pas je toe?

  3. Welke Rol speelt Licht en Kleur?

  4. ...

Maak een visuele representatie van jullie installatie. Een 'Sense Map' als het ware.

DEV4/5 - Symphony of Senses

By Niels Minne

DEV4/5 - Symphony of Senses

  • 46